Cùng với thủ đô Tokyo hiện đại, cố đô Kyoto cũng là vùng đất thu hút nhiều khách du lịch bởi sự trầm lắng, tĩnh mịch cùng một không gian hoài niệm. Đến với Kyoto là dịp để du khách tìm về những gì cổ xưa, truyền thống của một “xứ sở Phù Tang”. Bên cạnh đó thì những món ăn đặc sản của vùng đất cố đô này cũng rất hấp dẫn để thưởng thức.
Là vùng đất của các triều đình Nhật Bản trước đây nên ẩm thực nơi này được ra đời từ khá sớm. Ngay khi hình thành nên kinh đô của nước Nhật lúc bấy giờ, nền ẩm thực được sáng tạo và đem lại nhiều món ăn khác nhau để phục vụ vua chúa triều đình. Do đó nền ẩm thực tại Kyoto rất phong phú, đa dạng và cả sự lâu đời.
Văn hóa ẩm thực tại đây có rất nhiều món ăn từ những món ăn hoàng tộc cho đến những món ăn vô cùng đơn giản. Nơi này đã sinh sôi ra nhiều tinh hoa ẩm thực cho Nhật Bản nói chung và cố đô Kyoto nói riêng. Có những món ăn lâu đời vẫn được lưu giữ cho đến ngày nay và mang những nét độc đáo trong văn hóa ẩm thực truyền thống.
Mặc dù nền ẩm thực hiện đại tại đây đang giao thoa giữa nhiều món ăn khác nhau. Tuy nhiên, nếu đến với Kyoto, du khách sẽ cảm nhận được những hương vị tinh tế, độc đáo và những cách tạo ra món ăn vô cùng bắt mắt tại nơi này. Có nhiều món ăn chỉ có thể được tìm thấy tại cố đô này.
1. Ramen Kotteri
Với những ai yêu thích ẩm thực Nhật Bản hay là fan của truyện tranh, phim hoạt hình Nhật chắc không còn quá xa lạ với món mì Ramen. Dĩ nhiên là ngoài công thức truyền thống thì loại mì nổi tiếng này còn có cách chế biến khác nhau theo từng địa phương. Tại Kyoto, du khách sẽ được thử qua món mì Ramen Kotteri biến tấu theo phong cách người địa phương. Phần nước dùng nấu do nấu từ xương gà hầm trong 14 tiếng đồng hồ nên hương vị vô cùng đậm đà, còn nguyên liệu ăn kèm mì là những lát thịt heo, măng và hành lá. Ngoài ra thực khách có thể cho thêm vừng, tương ớt hoặc dầu mè cay.
2. Nishin Soba
Nishin Soba bao gồm một miếng cá trích luộc ngọt trên mì Soba ấm. Món ăn này trở nên phổ biến ở Kyoto vì cá trích được cho là rất ngon, thậm chí từ nhiều năm về trước, khi Kyoto cách bờ biển rất xa nhưng những con cá vẫn được vận chuyển đến đây an toàn.
Được biết món mì Nishin Soba đã có mặt ở Kyoto từ 150 năm về trước và trở thành một trong những món đặc thù nơi đây. Khi thưởng thức món này, du khách hẳn sẽ bất ngờ với kích thước miếng cá trích được đặt trong tô mì. Phần thịt cá được luộc mềm với độ ngọt trong nước dùng, tạo ra một món ăn tuyệt vời.
3. Mì Kuzukiri
Món mì ngọt Kuzukiri rất phổ biến ở Kyoto. Kuzukiri được làm từ bột củ sắn dây, hòa tan với nước vào khuôn, sau đó nung thành khối và cắt nhuyễn sợi mì. Nó thường được ăn với Siro đường nâu. Những sợi mì trong suốt sẽ cho một một hương vị mùa hè tươi mát, tuy nhiên, du khách có thể thưởng thức món nào vào bất cứ thời điểm nào trong năm tại Kyoto.
4. Yudofu
Cố đô Kyoto nổi tiếng với nguồn nước sạch đã góp phần tạo nên loại đậu phụ thủ công tuyệt hảo. Vị béo, thơm, sóng sáng của đậu phụ khi kết hợp với các nguyên liệu khác tạo nên những món ăn vô cùng thanh mát. Yudofu – đậu phụ ấm trong nước tảo Kombu và chấm với nước tương là một đại diện cho ẩm thực Kyoto. Đây là món ăn truyền thống trong những ngôi chùa, nơi nhà sư ăn rau thay cho thịt, vì thế có rất nhiều cửa hàng bán Yudofu xung quanh.
5. Namafu
Cũng giống như đậu phụ, làm Namafu cần rất nhiều nước sạch. Món ăn này được tạo hình khá bắt mắt với hình dạng lá phong hoặc hoa anh đào. Namafu được làm từ bột mì trộn lẫn bột gạo, dai và hầu như không có vị, nhưng khi kết hợp với các loại rau và gia vị khác lại rất ngon.
Namafu ngoài nhân thịt gà hoặc thịt heo thì còn có cả nhân vừng đen để phục vụ cho các thực khách ăn chay. Chính vì đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng nên Namafu xứng danh trong top những món ăn ngon ở Kyoto.
6. Yuba (Tofu Skin)
Yuba còn được gọi là “đậu phụ da” hoặc một loại của váng đậu cực kỳ thơm ngon và bổ dưỡng. Yuba là lớp váng xuất hiện ở lớp trên cùng khi đun sữa đậu nành. Với kết cấu mềm mại nhưng lại có độ dai hoàn hảo, Yuba có thể được nấu theo nhiều cách khác nhau, ăn riêng hoặc ăn kèm với rau.
Du lịch Kyoto, hãy chắc chắn ghé quán Hale nằm trong khu chợ Nishiki nổi tiếng, thử món Yuba trứ danh ăn cùng cơm nấm. Hương vị Yuba ở đây vô cùng tuyệt vời với món nước sốt đặc biệt. Với một khẩu phần ăn thuần chay, nhà hàng sẽ phục vụ thêm cơm ăn cùng rau ngâm, đậu phụ ướp lạnh tươi và một món rau theo mùa.
7. Kyoto Sushi
Sushi không chỉ là một món ăn nổi tiếng ở Nhật Bản mà còn nổi tiếng khắp thế giới, tuy nhiên, đến với Kyoto, du khách lại được thưởng thức những món Sushi thật khác biệt theo “phong cách Kyoto”. Một trong những loại Kyoto Sushi phổ biến nhất là “Sabazushi” – Sushi cá thu được làm từ thịt được bán tại Izuju, một cơ sở đã hơn 100 năm tuổi và hầu như lúc nào cũng có một hàng dài thực khách chờ đợi. Một lựa chọn tốt khác là “Hisago Zushi”, nơi du khách có thể xem đầu bếp làm việc qua cửa sổ phía trước cửa hàng trước khi nhận sushi để thưởng thức ngoài trời ở sông Kamo gần đó.
8. Chirimen Sansho
Thoạt tiên du khách sẽ nghĩ món ăn này là hành khô hay dưa muối gì đó. Cho đến khi nhìn thật kỹ và phát hiện ra những cặp mắt đen bé xíu, du khách mới vỡ lẽ ra rằng mình đã bị đánh lừa ngoạn mục. Không sai, đó là loài cá nhỏ ở Kyoto mang tên “Chirimen”. Những loại cá nhỏ này được trộn với hạt tiêu Sansho rồi được ăn kèm với cơm nóng. Vị mặn, đậm đà khiến du khách muốn ăn mãi thôi.
9. Tanaka Keiran
Tamagoyaki là một món trứng cuộn nổi tiếng của cố đô Kyoto, được chế biến từ tảo bẹ, vảy cá ngừ chất lượng cao và trứng gà. Sau khi trộn trứng gà với các nguyên liệu trên rồi đổ hỗn hợp lên chiếc chảo rán lớn, người đầu bếp sẽ cuộn trứng thành từng lớp xếp chồng lên nhau và xếp chúng thành một khuôn hình chữ nhật đẹp mắt. Khi ăn thì sẽ cắt nhỏ thành từng miếng và cắm xiên que để thực khách có thể dễ dàng dùng và thưởng thức. Hương vị mềm mại, thanh nhẹ, dễ ăn mà lại rất tốt cho sức khỏe chính là những lý do mà món trứng cuộn này được yêu thích đến vậy.
10. Kyoyasai
“Kyoyasai” là một thuật ngữ thường xuất hiện trên bảng hiệu của các nhà hàng lớn nhỏ ở Kyoto. “Kyoyasai” có nghĩa là “rau của Kyoto”, đề cập đến các sản phẩm của Bộ nông, lâm, thủy sản của Kyoto công nhận là đã được trồng và thu hoạch ở Kyoto.
Vào thời xa xưa, việc tiêu thụ thị động vật bị cấm ở Kyoto và nguồn hải sản khan hiếm bởi phần lớn diện tích của tỉnh nằm sâu trong đất liền. Vì thế, rau củ là nguồn thực phẩm quan trọng cho người dân Kyoto và tiếp tục cho đến ngày nay. Rau củ được trồng ở đây rất tươi mát và nhiều dinh dưỡng do sự kết hợp lý tưởng giữa địa hình, khí hậu và nguồn nước sạch.
Một trong những điểm nổi bật của rau củ ở Kyoto chính là cà tím Kamonasu, rau xanh Mibuna, hành xanh Kujo và tiêu Manganji. Vì những món ăn này chỉ có thể được tìm thấy ở Kyoto, du khách hãy lên kế hoạch để thưởng thức những loại rau củ đặc biệt này trong chuyến đi của mình.
11. Tsukemono
Tsukemono là món khai vị đặc trưng của Nhật Bản nói chung và Kyoto nói riêng. Món này dùng với cơm, và có khi để nhắm rượu nữa. Nguyên liệu chính để làm món “Tsukemono” là tương đậu nành, Miso, giấm, cám gạo (“Nuka”), những loại trái, củ có vị chua như: Ume, củ cải, cải thảo (“Hakusai”), và dưa chuột, cà rốt,… Ngoài ra, người ta còn sử dụng thêm rất nhiều loại củ, quả khác như: gừng, hồng, ớt, hay thậm chí bí xanh để làm món dưa muối của họ trở thành một món ăn đặc sắc và đậm đà văn hóa Nhật Bản.
12. Kushikatsu
Kushikatsu được nhào và chiên với các xiên. Thịt và rau được thái ra với kích thức vừa ăn, sau đó xiên vào que tre và rắc lên một lớp bột bánh mì, chúng sẽ được chiên ngay trước mắt thực khách theo đúng những gì thực khách đã gọi. Khi ăn thì chấm với nước sốt là chủ yếu nhưng tùy theo món mà có thể thêm muối, hương cay, sốt TaruTaru thì sẽ làm tăng thêm mức độ ngon của món ăn. Khi thưởng thức món ăn này có một nguyên tắc mà người ăn phải tuân theo đó là không chấm vào nước sốt khi đã ăn. Tất cả các cửa hàng Kushikatsu đều dán chú ý “Cấm không được chấm nước sốt lần 2”.
13. Kaiseki Ryori
Cách ăn uống tinh tế của Kyoto được thể hiện rõ nhất qua “Kaseiki Ryori” – set ăn nhiều món được phục vụ tại nhà hàng và quán trọ ở quận Geisha nổi tiếng của thành phố Gion. Bắt nguồn từ những bữa tiệc ăn mừng được làm thủ công chu đáo được chuẩn bị cho tầng lớp thượng lưu Nhật Bản trong thời kỳ Edo từ năm 1603 đến năm 1868, Kaseiki Ryori được phục vụ theo kiểu rất sạch sẽ và bày tỏ lòng kính trọng với các nguyên liệu theo mùa.
Kaseiki Ryori thường bao gồm: Sashimi, thực phẩm chiên và hầm, súp, cơm và món tráng miệng. Tất cả được làm từ nguyên liệu theo mùa và rất được xem trọng hình thức bày trí. Mọi người nói rằng Kaseiki Ryori được thưởng thức như một buổi ăn nhẹ trước khi nhâm nhi buổi tiệc trà. Vào thời gian gần đây, số món được phục vụ trong Kaseiki Ryori được tăng lên và càng chú tâm vào vẻ bên ngoài.
14. Bánh Yatsuhashi
Yatsuhashi là một món bánh ngọt phổ biến nhất và luôn có mặt trong menu của những tiệm trà tại Kyoto. Món bánh này xuất hiện từ tận thế kỷ XV và đã luôn gắn bó trong đời sống của người dân Kyoto.
Bánh Yatsuhashi gây ấn tượng ban đầu với du khách bởi vẻ bề ngoài hình tam giác, tượng trưng cho loại đàn hạc truyền thống (Koto) của Nhật Bản nên còn được gọi là “bánh gối tam giác”. Tất cả các nguyên liệu để tạo nên món bánh này cũng rất đa dạng, gồm: bột gạo, bột quế, bột trà xanh, đậu đỏ, hoa Sakura,… Bánh có vị quế, vừng đen hay trà xanh đáp ứng đa dạng khẩu vị cho các thực khách. Không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào, bánh Yatsuhashi còn món quà mà khách du lịch hay mua về để tặng người thân, bạn bè sau chuyến du lịch Kyoto.
15. Bánh Doughnut đậu nành
Đây là một loại bánh ngọt khá đặc biệt, làm từ bột Oraka và chỉ có bán ở một số địa phương ở Nhật Bản trong đó có Kyoto. Bột Oraka chính là bã đậu nành, được chắt lọc lại trong quá trình làm đậu phụ hay sữa đậu nành. Người Nhật cho rằng loại bột này rất tốt đối với sức khỏe, thích hợp để ăn kiêng vì không chứa chất béo. Bánh Doughnut đậu nành sẽ hơi mềm và thường có vị đậu nành Kinako hoặc là vị khoai lang tím.
Quầy Doughnut Tohnyu ở Chợ Nishiki của Kyoto nổi tiếng với món Doughnut đậu nành. Mỗi suất gồm 10 chiếc Doughnut nóng hổi. Bánh thường có kết cấu và hương vị khá giống bánh Funnel và ăn rất nhẹ bụng. “Tín đồ” hảo ngọt có thể chọn loại bọc đường nâu, Chocolate hoặc Caramel.
16. Bánh Warabi Mochi
Đây là một món bánh ngọt vô cùng nổi tiếng được nhiều khách du lịch nước ngoài lựa chọn đặt chân đến Kyoto. Warabi Mochi được làm bằng tinh bột từ thân cây dương xỉ, nước, đường và được ăn cùng với bột đậu nành Kinako hoặc Siro đường nâu.
Lịch sử của món bánh được cho là bắt đầu từ thời Heian cách đây hơn 1.000 năm trước. Hiện nay, ở Kyoto có rất nhiều địa chỉ phục vụ món bánh Warabi Mochi, từ những cửa hàng lâu đời đến những quán cafe hiện đại. Du khách sẽ được thưởng thức nhiều món bánh Warabi Mochi với các phong cách đa dạng khác nhau.
17. Uji Matcha Desserts
Được sử dụng trong các nghi lễ trà truyền thống của Nhật Bản, Matcha bao gồm các lá trà xanh đã qua chế biến được nghiền thành bột mịn, có vị đắng nhẹ. Ở phía Nam Kyoto là Uji, một thành phố nhỏ nổi tiếng với Matcha, phần lớn các cửa hàng đều sử dụng món tráng miệng Uji Matcha Desserts. Những cửa hàng này chế biến các món ngọt và bổ dưỡng như: Parfaits Matcha, kem Matcha mềm, bánh quy Matcha và thạch Matcha. Nishiki Ichiyo là một cửa hàng Matcha nổi tiếng ở Uji phục vụ bánh kếp Matcha và bỏng ngô vị Matcha, và tại Tsujiri Tea House, du khách có thể chọn những hộp trà Matcha hoặc kẹo cứng, hoặc Chocolate Matcha thô.
Ẩm thực là một trong những nét đặc trưng khi nhắc về Nhật Bản. Trong đó nền ẩm thực tại Kyoto mang một sự truyền thống lâu đời với những món ăn đặc biệt, hương vị thơm ngon theo một công thức gia truyền lâu đời. Đến với Kyoto trong chuyến du lịch Nhật Bản chắc chắn du khách không nên bỏ qua những món ăn đặc sản của vùng đất này để cảm nhận sự tinh tế và hấp dẫn.