Tháng 8 ở Nhật Bản là bức tranh rực rỡ của mùa hè, nơi cái nắng rực rỡ hòa quyện với tiếng ve kêu râm ran, ánh pháo hoa lung linh thắp sáng bầu trời đêm, và những vũ điệu Bon Odori sôi động vang vọng khắp các con phố. Đây là thời điểm mà người Nhật trở về quê hương, đoàn tụ gia đình, và hòa mình vào những lễ hội đậm chất truyền thống. Từ các món ăn mùa hè tươi mát như đá bào, dưa hấu, đến những sự kiện văn hóa đặc sắc như lễ hội pháo hoa hay Summer Koshien, tháng 8 mang đến một hành trình đầy cảm xúc, nơi thiên nhiên, con người và văn hóa giao thoa một cách trọn vẹn. Hãy cùng khám phá những đặc trưng tháng 8 của Nhật Bản, từ lễ hội, ngày lễ, món ăn, đến những khoảnh khắc thiên nhiên khó quên!
Lập Thu (Khoảng ngày 7 tháng 8)
Mặc dù tháng 8 là đỉnh điểm của cái nóng mùa hè, Lập Thu – một trong 24 tiết khí theo lịch âm – đánh dấu sự khởi đầu của mùa thu trong tâm thức người Nhật. Vào khoảng ngày 7-8, không khí buổi sáng và chiều tà bắt đầu mang theo làn gió mát lành, xen lẫn tiếng ve sầu râm ran, gợi nhắc về sự chuyển mình tinh tế của thiên nhiên. Dù cái nắng vẫn gay gắt, Lập Thu là cột mốc quan trọng, ảnh hưởng đến cách người Nhật gửi thiệp chào hỏi hay viết thư từ, thể hiện sự nhạy cảm với sự thay đổi của đất trời. Đây là khoảnh khắc mà người ta bắt đầu cảm nhận được hơi thở mùa thu len lỏi giữa những ngày hè rực rỡ.
Ngày Núi (Yama no Hi, 11 tháng 8)
Kể từ năm 2016, Ngày Núi (Yama no Hi) đã trở thành ngày lễ quốc gia, khuyến khích người dân Nhật Bản trân trọng vẻ đẹp của núi rừng và bày tỏ lòng biết ơn với thiên nhiên. Trùng với kỳ nghỉ lễ Obon, ngày lễ này thường tạo thành kỳ nghỉ dài, khiến tháng 8 trở thành thời điểm lý tưởng cho các hoạt động ngoài trời như leo núi, đi bộ đường dài, hay cắm trại. Từ đỉnh Phú Sĩ hùng vĩ đến những con đường mòn xanh mát ở dãy Alps Nhật Bản, Ngày Núi là lời mời gọi khám phá vẻ đẹp thiên nhiên, nơi con người hòa mình vào không gian xanh, hít thở không khí trong lành và tìm lại sự bình yên giữa nhịp sống hối hả.
Lễ Obon (13-16 tháng 8)
Lễ Obon là một trong những sự kiện quan trọng nhất trong tháng 8, mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, khi người Nhật tưởng nhớ và nghênh đón linh hồn tổ tiên trở về. Vào ngày 13, những ngọn lửa mukaebi (lửa đón) được thắp lên để dẫn lối linh hồn, và đến ngày 16, những ngọn okuribi (lửa tiễn) rực cháy tiễn đưa tổ tiên về cõi vĩnh hằng. Tại nhiều địa phương, người dân còn tổ chức tōrō nagashi – thả đèn lồng trôi sông, tạo nên những khung cảnh lung linh, huyền ảo trên mặt nước. Ngoài ra, lễ vật shōryō uma làm từ cà tím và dưa leo, tượng trưng cho ngựa và bò chở linh hồn tổ tiên, là một nét văn hóa độc đáo.
Obon không chỉ là dịp để tưởng nhớ, mà còn là thời điểm gia đình đoàn tụ, khi người Nhật trở về quê hương, cùng nhau tham gia các điệu múa Bon Odori, hòa mình vào nhịp trống sôi động và những giai điệu truyền thống. Đây là khoảnh khắc mà cả cộng đồng, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi, cùng nắm tay, tạo thành những vòng tròn nhảy múa dưới ánh trăng rằm, mang đến một khung cảnh mùa hè đậm chất Nhật Bản.
Ngày Tưởng Niệm Chấm Dứt Chiến Tranh (15 tháng 8)
Ngày 15 tháng 8 hàng năm là Ngày Tưởng Niệm Chấm Dứt Chiến Tranh, đánh dấu thời điểm Nhật Bản đầu hàng vào năm 1945, kết thúc Thế chiến thứ hai. Chính phủ tổ chức Lễ Tưởng Niệm Toàn Quốc Dành Cho Liệt Sĩ Trận Vong tại Nhà thi đấu võ thuật quốc gia ở Tokyo, với sự tham dự của Hoàng gia, các quan chức và người dân. Đây là dịp để người Nhật nhìn lại quá khứ, tưởng nhớ những người đã hy sinh và bày tỏ khát vọng hòa bình. Không khí trang nghiêm của ngày này là lời nhắc nhở về giá trị của sự hòa hợp và đoàn kết trong một thế giới đầy biến động.
Xử Thử (23 tháng 8)
Xử Thử, một tiết khí khác vào khoảng ngày 23 tháng 8, đánh dấu thời điểm cái nóng mùa hè bắt đầu dịu dần. Dù những ngày nắng gắt vẫn còn, những đám mây trắng nhẹ nhàng trôi trên bầu trời và làn gió mát lành buổi tối gợi nhắc rằng mùa thu đang đến gần. Trong nông nghiệp, đây là thời kỳ lúa trổ bông, báo hiệu mùa màng sắp đến. Đối với người Nhật, Xử Thử không chỉ là một cột mốc thiên nhiên mà còn là thời điểm để cảm nhận sự chuyển giao tinh tế giữa các mùa, một đặc trưng sâu sắc trong văn hóa nhạy cảm với đất trời.
Phong tục tháng 8: Sắc màu của lễ hội và truyền thống
Điệu múa Bon Odori
Bon Odori là biểu tượng không thể thiếu của tháng 8, khi những vòng tròn nhảy múa xuất hiện ở khắp các ngôi làng, thị trấn và thành phố trên toàn Nhật Bản. Mỗi vùng miền mang đến một phong cách riêng, từ nhịp điệu sôi động của Awa Odori ở Tokushima đến sự thanh lịch của Gujo Odori ở Gifu. Dưới ánh đèn lồng rực rỡ, người dân và du khách cùng nắm tay, hòa mình vào những điệu múa truyền thống, tạo nên một khung cảnh mùa hè ấm áp, tràn đầy năng lượng. Nhiều lễ hội còn cho phép du khách tham gia, mang đến cơ hội giao lưu và trải nghiệm văn hóa địa phương một cách chân thực.
Lễ hội pháo hoa
Tháng 8 là mùa của những màn pháo hoa ngoạn mục, thắp sáng bầu trời đêm Nhật Bản với những chùm sáng rực rỡ. Các lễ hội như Lễ hội Pháo hoa Nagaoka ở Niigata, với màn trình diễn “Phượng hoàng” đầy cảm xúc, hay Lễ hội Pháo hoa Hồ Suwa ở Nagano, nơi pháo hoa phản chiếu lung linh trên mặt hồ, là những điểm nhấn không thể bỏ qua. Tại Tokyo, Lễ hội Pháo hoa Jingu Gaien kết hợp pháo hoa với nhạc sống, mang đến trải nghiệm giải trí đỉnh cao. Ngồi bên bờ sông, dưới làn gió mát lành, thưởng thức pháo hoa là cách tuyệt vời để lưu giữ những ký ức mùa hè khó quên.
Thiệp hỏi thăm mùa hè muộn
Sau Lập Thu, người Nhật bắt đầu gửi thiệp hỏi thăm mùa hè muộn, một phong tục tinh tế thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe và cuộc sống của bạn bè, đồng nghiệp hay những người từng giúp đỡ. Những tấm bưu thiếp với lời chúc giản dị nhưng ấm áp là cách để duy trì mối quan hệ, đồng thời phản ánh sự nhạy cảm với sự thay đổi của mùa màng – một nét đẹp văn hóa độc đáo của Nhật Bản.
Cao điểm về quê
Trùng với lễ Obon, tháng 8 là thời điểm cao điểm về quê, khi các ga tàu, sân bay và đường cao tốc trở nên nhộn nhịp. Người dân rời khỏi các thành phố lớn như Tokyo, Osaka để trở về quê hương, sum họp gia đình và viếng thăm phần mộ tổ tiên. Những hình ảnh đoàn người xếp hàng dài tại nhà ga hay những chuyến shinkansen chật kín là biểu tượng quen thuộc của mùa hè Nhật Bản, mang theo cảm giác ấm áp của sự đoàn viên.
Tắm biển và các hoạt động ngoài trời
Tháng 8 là mùa cao điểm của tắm biển, khi các bãi biển ở Kamakura, Enoshima hay Okinawa đón hàng triệu du khách. Dưới ánh nắng rực rỡ, người dân tận hưởng những khoảnh khắc thư giãn dưới ô che nắng, lướt sóng hay tham gia các môn thể thao dưới nước. Ngoài ra, các hoạt động như cắm trại, leo núi hay tiệc nướng BBQ bên bờ sông cũng là cách để tận hưởng mùa hè sôi động, kết nối gia đình và bạn bè.
Tiếng ve sầu và dế chuông
Tiếng ve sầu là giai điệu đặc trưng của tháng 8, vang vọng từ sáng sớm đến chiều tà, tạo nên không khí mùa hè sôi động. Đến cuối tháng, tiếng ve tsukutsuku-boushi với nhịp điệu độc đáo bắt đầu xuất hiện, như lời báo hiệu mùa hè sắp khép lại. Cùng lúc đó, tiếng dế chuông líu lo vào ban đêm mang đến cảm giác mát mẻ, thanh bình, gợi nhắc về sự chuyển giao giữa hè và thu. Những âm thanh này không chỉ là biểu tượng của mùa hè mà còn là nguồn cảm hứng sâu lắng, đánh thức ký ức về những ngày hè tuổi thơ.
Summer Koshien
Summer Koshien, giải vô địch bóng chày trung học quốc gia tại sân vận động Hanshin Koshien, là sự kiện thể thao được cả nước mong chờ vào tháng 8. Những trận đấu kịch tính giữa các đội tuyển xuất sắc từ khắp Nhật Bản, cùng sự cổ vũ nhiệt huyết từ khán đài, tạo nên một bầu không khí sôi động và đầy cảm xúc. Đây không chỉ là cuộc thi thể thao mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, nỗ lực và tuổi trẻ Nhật Bản.
Món ăn tháng 8: Hương vị mùa hè tươi mát
Đá bào (Kakigori)
Đá bào (kakigori) là món ăn không thể thiếu trong cái nóng tháng 8. Những ly đá bào mịn màng, phủ xi-rô dâu tây, matcha, hay dưa lưới, kết hợp với đậu đỏ, sữa đặc hoặc mochi, mang đến cảm giác mát lạnh sảng khoái. Từ các quầy hàng lễ hội đến các quán cà phê sang trọng, đá bào là biểu tượng của sự thư giãn và niềm vui mùa hè.
Dưa hấu
Dưa hấu là biểu tượng trái cây của mùa hè Nhật Bản, với vị ngọt thanh mát và kết cấu giòn tan. Không chỉ được thưởng thức tại nhà, dưa hấu còn xuất hiện trong các trò chơi như suikawari (chẻ dưa hấu), mang lại tiếng cười và niềm vui tại các lễ hội hay buổi cắm trại. Đây là món quà mùa hè mà bất kỳ ai cũng yêu thích.
Dưa lưới
Dưa lưới từ các vùng như Hokkaido hay Ibaraki là món quà mùa hè đắt giá, với vị ngọt đậm đà và hương thơm quyến rũ. Được ướp lạnh hoặc chế biến thành đá bào, parfait, dưa lưới không chỉ là món tráng miệng mà còn là biểu tượng của sự tinh tế trong ẩm thực Nhật Bản.
Lê Nhật Bản
Vào giữa tháng 8, lê Nhật Bản (như giống Kosui, Hosui) bắt đầu vào mùa, mang đến vị ngọt thanh và kết cấu giòn sảng khoái. Nhiều trang trại mở cửa cho du khách tham gia hái lê, tạo nên những trải nghiệm thú vị, hòa mình vào thiên nhiên.
Mì somen trôi (Nagashi-Somen)
Nagashi-somen, món mì somen được thả trôi trong máng tre với dòng nước lạnh, là một trải nghiệm ẩm thực độc đáo. Người ăn dùng đũa gắp mì và chấm với nước chấm tsuyu, vừa mát lạnh vừa mang lại cảm giác vui tươi, đặc biệt trong các buổi tụ họp gia đình hay lễ hội.
Tiệc nướng BBQ
Tiệc nướng BBQ bên bờ sông, bãi biển hay trong công viên là hoạt động không thể thiếu trong tháng 8. Hương thơm của thịt, hải sản và rau củ nướng trên than hồng, hòa quyện với tiếng cười nói rôm rả, tạo nên những khoảnh khắc mùa hè đáng nhớ. Các khu cắm trại hiện đại còn cung cấp dịch vụ BBQ tay không, giúp mọi người dễ dàng tận hưởng.
Lễ hội pháo hoa nổi tiếng tháng 8
Lễ hội pháo hoa Nagaoka (Niigata, 2-3 tháng 8)
Lễ hội Pháo hoa Nagaoka, một trong ba lễ hội pháo hoa lớn nhất Nhật Bản, được tổ chức bên bờ sông Shinano. Màn trình diễn “Phượng hoàng” với những chùm pháo hoa rực rỡ, mang ý nghĩa cầu nguyện cho sự tái thiết, luôn khiến khán giả xúc động. Với vé khán đài trả phí, du khách có thể thưởng thức trọn vẹn sự hoành tráng của lễ hội.
Lễ hội pháo hoa Omagari (Akita, thứ bảy thứ 4 của tháng 8)
Được mệnh danh là Cuộc thi Pháo hoa Quốc gia, lễ hội Omagari quy tụ các nghệ nhân pháo hoa hàng đầu Nhật Bản, cạnh tranh về kỹ thuật và sáng tạo. Những màn trình diễn kết hợp âm nhạc và ánh sáng, giữa khung cảnh nông thôn yên bình, mang đến trải nghiệm khó quên.
Lễ hội pháo hoa hồ Suwa (Nagano, 15 tháng 8)
Tại Hồ Suwa, pháo hoa phản chiếu trên mặt nước tạo nên một bức tranh huyền ảo. Âm thanh vang vọng và ánh sáng rực rỡ khiến lễ hội này trở thành điểm nhấn mùa hè ở Nagano, thu hút cả du khách lẫn người dân địa phương.
Lễ hội pháo hoa Jingu Gaien (Tokyo, Giữa tháng 8)
Tại trung tâm Tokyo, Lễ hội Pháo hoa Jingu Gaien mang đến màn trình diễn 10.000 quả pháo hoa, kết hợp với nhạc sống tại sân vận động Meiji Jingu Gaien. Đây là cơ hội để du khách tận hưởng không khí lễ hội sôi động ngay giữa lòng thủ đô.
Lễ hội văn hóa nổi bật tháng 8
Lễ hội Aomori Nebuta (Aomori, 2-7 tháng 8)
Lễ hội Aomori Nebuta, một trong ba lễ hội lớn nhất vùng Tohoku, nổi bật với những chiếc đèn lồng Nebuta khổng lồ, khắc họa hình ảnh các nhân vật lịch sử và thần thoại. Diễu hành qua các con phố, kèm theo tiếng hô “russerer, russeller” của các vũ công, lễ hội mang đến không khí sôi động và đầy màu sắc.
Lễ hội Sendai Tanabata (Miyagi, 6-8 tháng 8)
Lễ hội Sendai Tanabata là lễ hội Tanabata lớn nhất Nhật Bản, với những dải lụa rực rỡ và hạc giấy trang trí khắp các con phố. Kèm theo màn pháo hoa lộng lẫy, lễ hội mang đến không khí lãng mạn, gợi nhắc truyền thuyết Ngưu Lang Chức Nữ.
Gujo Odori (Gifu, giữa tháng 7 – Đầu tháng 9)
Gujo Odori là lễ hội Bon Odori kéo dài hơn 30 đêm, với đỉnh cao là các cuộc diễu hành thâu đêm từ 13-16 tháng 8. Mọi người, từ dân địa phương đến du khách, cùng hòa mình vào điệu múa, tạo nên không khí tự do, thân thiện và tràn đầy năng lượng.
Awa Odori (Tokushima, 12-15 tháng 8)
Awa Odori, một trong ba điệu múa Bon lớn nhất Nhật Bản, nổi tiếng với câu nói: “Kẻ ngốc nhảy múa, kẻ ngốc đứng nhìn, nếu đã là ngốc thì hãy nhảy!” Các nhóm vũ công trong trang phục truyền thống, hòa theo nhịp trống và đàn shamisen, mang đến một bầu không khí sôi động, cuốn hút.
Lễ hội Kochi Yosakoi (Kochi, 9-12 tháng 8)
Lễ hội Kochi Yosakoi là sân khấu của những màn trình diễn vũ điệu sôi động với nhạc cụ naruko. Các nhóm vũ công từ khắp Nhật Bản mang đến những màn trình diễn sáng tạo, đầy màu sắc, khiến lễ hội trở thành một sự kiện không thể bỏ qua.
Tháng 8 – Hành trình của cảm xúc và ký ức
Tháng 8 ở Nhật Bản là một hành trình đầy sắc màu, nơi thiên nhiên, văn hóa và con người hòa quyện để tạo nên những khoảnh khắc khó quên. Từ tiếng ve sầu râm ran, ánh pháo hoa rực rỡ, đến những điệu múa Bon Odori sôi động và hương vị mát lành của đá bào, dưa hấu, tháng 8 mang đến một bức tranh mùa hè sống động, đậm chất Nhật Bản. Dù bạn là du khách hay người dân địa phương, tháng 8 là thời điểm để hòa mình vào lễ hội, đoàn tụ gia đình, và tận hưởng vẻ đẹp của đất trời. Hãy để tháng 8 dẫn bạn vào một hành trình đầy cảm xúc, nơi mỗi khoảnh khắc đều là một kỷ niệm đáng trân trọng!