Khi nhắc đến Nhật Bản, người ta thường nghĩ ngay đến sự kín đáo, thanh lịch và những quy chuẩn xã hội nghiêm ngặt. Thế nhưng, có một lễ hội hoàn toàn phá vỡ mọi khuôn mẫu đó, nơi hàng vạn người đàn ông bán khỏa thân lao vào một cuộc chiến cuồng nhiệt giữa đêm đông lạnh giá. Đó chính là Hadaka Matsuri (裸祭り) – Lễ hội khỏa thân, một trong những nét văn hóa độc đáo, kỳ lạ và lâu đời nhất xứ sở hoa anh đào.
Bài viết này AirGo sẽ đưa bạn khám phá từ A-Z về nguồn gốc linh thiêng, diễn biến nghẹt thở và những sự thật thú vị phía sau lễ hội độc nhất vô nhị này.
1. Hadaka Matsuri là gì? Bản chất của “Lễ hội khỏa thân”
Mặc dù có tên gọi là “Lễ hội khỏa thân”, nhưng trên thực tế, người tham gia không trần trụi hoàn toàn. Đây là một lễ hội truyền thống của Thần đạo (Shinto) – tôn giáo bản địa của Nhật Bản.
Trang phục tiêu chuẩn của người tham gia
Để được phép bước vào khu vực hành lễ, tất cả nam giới phải cởi bỏ quần áo thường ngày và chỉ khoác lên mình:
-
- Fundoshi: Một loại khố màu trắng truyền thống bằng vải cotton, quấn chặt quanh hông và vùng nhạy cảm.
- Tabi: Loại tất rẽ ngón đặc trưng của Nhật Bản, giúp người tham gia không bị trượt ngã trên sàn gỗ hoặc sân đền trơn trượt.
Quy mô và các phiên bản trên khắp nước Nhật
Hadaka Matsuri không chỉ diễn ra ở một nơi duy nhất. Có hàng chục phiên bản khác nhau của lễ hội này được tổ chức từ vùng Hokkaido băng giá cho đến vùng Kyushu ấm áp. Tuy nhiên, phiên bản hoành tráng, điên rồ và thu hút truyền thông quốc tế lớn nhất chính là Saidaiji Eyo Hadaka Matsuri diễn ra tại ngôi đền cổ Saidaiji Kannonin, tỉnh Okayama. Tại đây, số lượng nam giới tham gia có thể lên tới 10.000 người cùng lúc.
2. Nguồn gốc lịch sử hơn 1.300 năm và ý nghĩa tâm linh sâu sắc
Hadaka Matsuri không phải là một sự kiện trình diễn hay giải trí hiện đại. Nó là một nghi lễ tôn giáo có rễ sâu bền chặt trong dòng chảy lịch sử Nhật Bản, bắt đầu từ thời Nara (năm 710–794).
Truyền thuyết về sự thanh tẩy xui xẻo
Vào thời cổ đại, khi y học chưa phát triển, dịch bệnh và thiên tai liên tiếp giáng xuống các ngôi làng. Người Nhật tin rằng tai ương là do các thế lực tà ma và năng lượng xấu (gọi là Kegare) gây ra.
Để giải cứu dân làng, các nhà sư đã nghĩ ra một nghi lễ: tập hợp những người đàn ông khỏe mạnh nhất, để họ trần trụi (biểu tượng cho sự thuần khiết, không che giấu, không vật chất) để tiếp nhận linh khí của thần linh. Người ta tin rằng, sức nóng từ da thịt của hàng ngàn người đàn ông tụ tập lại sẽ tạo ra một luồng năng lượng dương cực lớn, có thể hút hết mọi xui xẻo, bệnh tật của cộng đồng vào một người hoặc một vật tế văn hóa.
Ý nghĩa của chiếc khố trắng Fundoshi
Màu trắng trong Thần đạo đại diện cho sự thuần khiết, thánh thiện và khởi đầu mới. Việc mặc khố trắng chạy vào đền thờ giống như một nghi thức tái sinh, rũ bỏ mọi bụi trần và tội lỗi của năm cũ để đón nhận phước lành cho năm mới.
3. Toàn cảnh diễn biến nghẹt thở của đêm hội Saidaiji Eyo
Nếu bạn có cơ hội đứng tại đền Saidaiji Kannonin vào ngày thứ Bảy tuần thứ ba của tháng Hai, bạn sẽ được chứng kiến một bầu không khí sục sôi, nghẹt thở từ chiều cho đến nửa đêm.
Giai đoạn 1: Chuẩn bị và thanh tẩy cơ thể (Chiều tối)
Từ 3-4 giờ chiều, các toán đàn ông từ khắp nơi (đại diện cho các doanh nghiệp, trường đại học, câu lạc bộ thể thao hoặc dòng họ) bắt đầu di chuyển về phía đền thờ. Họ vừa đi vừa hô vang khẩu hiệu “Wasshoi! Wasshoi!” để lên tinh thần.
Trước khi vào chánh điện, họ phải bước qua một hồ nước lạnh hoặc dòng sông chạy qua đền để thực hiện nghi thức thanh tẩy (Mizugori). Giữa thời tiết tháng Hai thường xuyên chạm mức 0 đến 2 độ C, việc dội nước lạnh lên người là một thử thách khắc nghiệt về cả ý chí lẫn thể xác.
Giai đoạn 2: Tiến vào chánh điện và chờ đợi (20:00 – 21:59)
Hàng ngàn người đàn ông chen chúc nhau inside khuôn viên đền thờ. Sức nóng tỏa ra từ cơ thể họ mạnh đến mức tạo thành những làn khói nghi ngút bốc lên giữa trời đêm đông. Họ đứng ép sát vào nhau, tạo thành một “biển người” bằng da thịt di động. Lúc này, việc giữ thăng bằng là vô cùng quan trọng; nếu một người ngã xuống, có thể dẫn đến hiệu ứng domino nguy hiểm.
Giai đoạn 3: Cuộc chiến giành Shingi (22:00)
Đúng 10 giờ đêm, toàn bộ hệ thống đèn điện tại đền thờ sẽ vụt tắt, đẩy không gian vào bóng tối linh thiêng.
-
- Từ trên ban công cao của ngôi đền, vị trụ trì sẽ ném xuống đám đông hai cây gậy may mắn gọi là Shingi (dài khoảng 20cm, đường kính 4cm, được làm từ gỗ thơm) cùng với 100 nhánh liễu mang lộc.
- Ngay lập tức, “biển người” bùng nổ. Hàng vạn cánh tay giơ lên, xô đẩy, chèn ép, trèo lên vai nhau để tranh giành bằng được cây gậy gỗ.
- Cuộc hỗn chiến diễn ra trong vòng 30 phút đến 1 tiếng. Da thịt cọ xát, tiếng la hét, mùi mồ hôi và hơi thở hòa quyện tạo nên một khung cảnh cực kỳ hỗn độn nhưng đầy kích động.
Ai là người chiến thắng?
Người giành được cây gậy Shingi không chỉ đơn thuần là nhặt được nó, mà phải bảo vệ được nó trước sự giật giành của hàng trăm người khác, mang nó ra khỏi đám đông và cắm vào một chiếc hộp chứa đầy gạo gọi là Masu. Người này sẽ được tôn vinh là Fukuotoko (Người đàn ông may mắn của năm) và được tin là sẽ có một năm vinh hoa phú quý, đại cát đại lợi.
4. Bước ngoặt lịch sử: Phụ nữ lần đầu tiên tham gia Hadaka Matsuri
Trong suốt hơn 1.300 năm, Hadaka Matsuri được coi là vùng đất cấm của nữ giới do các quy định nghiêm ngặt về sự thanh sạch của Thần đạo thời cổ đại. Tuy nhiên, áp lực từ tình trạng già hóa dân số, thiếu hụt người tham gia và phong trào bình đẳng giới đã tạo nên một bước ngoặt lịch sử.
Vào tháng 2 năm 2024, tại lễ hội Hadaka Matsuri ở đền Konomiya (tỉnh Aichi), phụ nữ đã chính thức được phép tham gia.
-
- Trang phục: Khác với nam giới, những người phụ nữ tham gia mặc áo khoác Happi truyền thống dài qua hông và quần shorts trắng.
- Vai trò: Họ không tham gia vào trận chiến giằng co, xô đẩy nghẹt thở để tranh gậy vào ban đêm. Thay vào đó, nhóm phụ nữ thực hiện nghi thức dâng tre tế thần (Shinboku) vào buổi chiều, cầu nguyện cho gia đình bình an và xua đuổi dịch bệnh.
Sự thay đổi này đã nhận được sự ủng hộ lớn từ công chúng và giúp lễ hội giữ gìn được sức sống trong thời đại mới.
5. Hướng dẫn chi tiết kinh nghiệm du lịch và xem Hadaka Matsuri
Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một chuyến đi đến Nhật Bản vào tháng 2 để tận mắt chứng kiến lễ hội này, hãy bỏ túi ngay những kinh nghiệm xương máu dưới đây.
Cách di chuyển đến đền Saidaiji (Okayama)
-
- Từ Tokyo: Bạn đi tàu Shinkansen (Tuyến Tokaido-Sanyo) đến Ga Okayama (mất khoảng 3 giờ 15 phút). Từ Ga Okayama, đổi sang tàu địa phương tuyến JR Ako Line và xuống tại Ga Saidaiji (khoảng 15 phút). Đi bộ thêm 10 phút là đến đền.
- Từ Osaka/Kyoto: Đi tàu Shinkansen đến Ga Okayama chỉ mất khoảng 45 – 60 phút, cực kỳ thuận tiện để đi về trong ngày.
Lựa chọn vị trí xem lễ hội
Có hai hình thức dành cho khách du lịch:
-
- Xem miễn phí: Bạn đứng ở các lối đi xung quanh đền. Vị trí này rất đông, khó nhìn rõ chánh điện và bạn phải đến xí chỗ từ 3-4 tiếng trước khi lễ hội bắt đầu.
- Mua vé khán đài (Sajiki): Ban tổ chức có dựng các khán đài bằng thép có ghế ngồi bao quanh khu vực sân đền. Giá vé dao động từ 4.000 đến 7.000 Yên. Bạn nên đặt mua trước qua website chính thức của hiệp hội du lịch Okayama từ tháng 11 hoặc tháng 12 vì vé thường cháy hàng rất sớm.
Những lưu ý an toàn tối quan trọng
-
- Thời tiết cực đoan: Thời gian chờ đợi kéo dài nhiều tiếng đồng hồ ngoài trời đêm tháng Hai. Hãy trang bị miếng dán giữ nhiệt (Kairo), mặc áo phao lông vũ dày, đội mũ len và đeo găng tay.
- Bảo vệ thiết bị điện tử: Nếu bạn đứng gần khu vực hồ nước thanh tẩy, hãy cẩn thận vì nước có thể văng trúng điện thoại, máy ảnh. Nên mang theo túi chống nước.
- Tránh xa khu vực va chạm nếu không tham gia: Nếu bạn chỉ là khách tham quan, tuyệt đối không bước vào khu vực xếp hàng hoặc chạy của các toán đàn ông đóng khố. Lực xô đẩy của họ có thể khiến bạn bị thương.
Hadaka Matsuri có thể trông kỳ lạ, thậm chí là có chút “điên rồ” dưới lăng kính của người nước ngoài. Nhưng đối với người Nhật, đó là sự gắn kết cộng đồng tối cao, là nơi lòng tin vào thần linh và sức mạnh tập thể được đẩy lên đỉnh điểm. Nó minh chứng cho một nước Nhật rất khác: không chỉ có sự lặng lẽ, trầm mặc mà còn có những khoảnh khắc bùng nổ, rực lửa và đầy sức sống hoang dại.